„Zemsta na lekturach” - Ula Hirniak

Nie będę ukrywać, iż gdybym miała taką moc sprawczą, listę lektur szkolnych poddałabym radykalnej aktualizacji. Sporo z nich to teksty zastygłe w czasie jak bursztyny, które często zniechęcają do czytelnictwa, niż otwierają intelektualne horyzonty. Ponadto wydawnictwa przyprawiają im piękne okładki, by szlachetnie wyglądały na regałach- jak dekoracja- podobnie jak wspomniane bursztyny. 

Dopóki jednak tkwimy w sztywnych ramach obecnego systemu, potrzebujemy narzędzi, które pozwolą nam przetrwać starcie z klasyką bez poczucia straconego czasu. I tu pojawia się książka, która mile mnie zaskoczyła, bowiem rzuca na dzieła rodzaju "Wstyd nie znać" zupełnie nowe, odświeżające światło. Nosi ona tytuł „Zemsta na lekturach”, a jej autorką jest Ula Hirniak.

To, co jako pierwsze rzuca się w oczy, to efektywna forma mnemonicznych notatek. Twórczyni książki w pełni rozumie, jak pracuje nasz mózg. Zastosowany tu układ graficzny i kondensacja treści działają jak kotwice pamięci. Wizualne mapy myśli pozwalają błyskawicznie uporządkować wiedzę przed wejściem na salę egzaminacyjną.

Dużą wartością "Zemsty na lekturach" jest pomost, jaki buduje między epokami. Wyjaśnienie problematyki utworów nie kończy się na dacie wydania. Autorka śmiało odwołuje się do współczesności, pokazując, że dylematy bohaterów literackich w gruncie rzeczy te same pytania, które zadajemy sobie po dziś dzień w debatach społecznych, rozmowach, a nawet na Instagramie. To sprawia, że postaci zbliżają się do czytelnika mentalnie.

Zamiast rozwlekłych streszczeń, które niweczą chęć sięgnięcia po oryginał, znajdziemy tu treściwe nakreślenie fabuł. Esencjonalne przedstawienie wydarzeń, charakterów, miejsc akcji- mogę niewątpliwie stwierdzić- potrafi zaintrygować i zmotywować do przeczytania lektur.

Całość dopełniają ciekawostki o pisarzach, poetach, dramaturgach. Te drobne wstawki biograficzne sprawiają, że nauka przestaje być obowiązkiem, a przypomina bardziej odkrywanie światopoglądu i fascynujących historii prywatnych ukrytych za kulisami słynnych dzieł.

"Zemsta na lekturach" sprawdzi się jako satysfakcjonująca pomoc przy bieżącym omawianiu lektur, jak i źródło informacji do skutecznej nauki pod kątem egzaminu. 

“Wieloraka Emergencja” - Michał Remiszewski

Większość książek o kolonizacji w przestrzeni kosmicznej skupia się na celu, czyli nowym, zielonym, nieskazitelnie czystym świecie. Autor "Wielorakiej Emergencji” tworzy coś znacznie ciekawszego, gdyż koncentruje się przede wszystkim na samym transferze ku bardzo odległej planecie z grupą wybrańców stanowiących zaledwie wycinek ziemskiej puli genowej. Koncept translokacji międzygwiezdnej, czyli długoletniego, nieprzewidywalnego, o pewnym stopniu ryzyka tranzytu przez próżnię na oferującą nowy raj Loksodontę- to fascynujące połączenie thrillera intelektualnego, powieści sci-fi i pozycji popularnonaukowej. Reprezentuje bowiem z powodzeniem literaturę, która zmusza do myślenia, podając nieszablonową, odkrywczą, spójną, mądrą i gęstą od znaczeń wizję.  

Rozpocznę od głównego bohatera. Wykreowanie Alana Thibodeau to optymalna korelacja z problematyką książki. Postawienie biologa ewolucyjnego w roli, jak się okazuje- detektywa, pozwala czytelnikowi spojrzeć na statek zwany Enemaosem jak na jeden ewoluujący ekosystem i zbliżyć się do zagadnień orbitujących wokół socjobiologii, etologii, determinizmu biologicznego. 

Alan Thibodeau, im dłużej przebywa na statku kosmicznym od momentu wybudzenia z hibernacji, tym więcej ma zagadek do rozwiązania. Poza koniecznością identyfikacji i neutralizacji tajemniczego patogenu wywołującego chorobę, której nie da się zbagatelizować, a także wyjaśnienia źródła zalewającej korytarze wody, musi dokonać specyfikacji spostrzeżonego obiektu czy też przywrócić system zasilania. W generatorach napędzających Enemaosa tkwią kolejne zagwozdki. Inne znów wyłaniają się na szalkach laboratoryjnych podczas porównań populacji nicieni, bakterii i słonecznic, jak i również podczas prób zrozumienia skomplikowanych relacji między towarzyszami. Kumulacja śledztw dotykających zróżnicowanych dziedzin odziana jest w dyskusje filozoficzne i egzystencjalne. Można więc posunąć się do stwierdzenia, że “Wieloraka Emergencja” to obszerny traktat filozoficzny w kostiumie science fiction, a pisarz celowo wciąga czytelnika w pętlę refleksji. W tymże zapętleniu utożsamić się można ze słowami: “Alan westchnął ciężko, czując, że niewiedza wywołuje w nim dwa skrajne odczucia: fascynację zagadką Enemaosa i beznadziejne rozczarowanie brakiem pomysłu na jej rozwiązanie.” 

Aby lepiej pojąć filozofię dryfującą w próżni kosmicznej i traktować statek jako jedno wielkie laboratorium myślowe, należy sięgnąć do słownika i przyjrzeć się wyjaśnieniu tytułu. Emergencja (z łaciny emergere- wynurzać się) to zjawisko, w którym w złożonym systemie pojawiają się nowe cechy lub zachowania, których nie posiadają jego poszczególne elementy. Inaczej rzecz formułując, w systemie emergentnym poszczególne części składowe oddziałują ze sobą według prostych reguł. Gdy tych części jest bardzo dużo, ich interakcje tworzą skomplikowane wzorce, których nie dałoby się przewidzieć, badając tylko jeden element. Układem emergentnym przykładowo są: proces ewolucji, DNA, mózg, konfiguracja białek. 

Michał Remiszewski w podróży na Loksodontę przemyca między wierszami komentarze do ziemskich odchyleń od norm, zaburzeń moralności, degeneracji społecznej. Śledząc poczynania Alana Thibodeau, da się zauważyć, że choć zdumiewająca technologia pozwala nam sięgnąć gwiazd, pierwotne instynkty implikują regres wyższych wartości. Trafnym odniesieniem do naszej rzeczywistości, tyranii, konfliktów, aktów zbrodni, czynów podchodzących pod behawioralne anomalie, są słowa Alana w jednej z dyskusji: “Poświęcisz tysiące ludzi dla swoich poglądów? To szaleństwo.” 

Czynnikiem obniżającym poziom strachu przed objętością książki (liczącej ponad sześćset stron) jest tempo akcji. Choć ściany, korytarze, kratownice, tunele statku są niezmienne, a przestrzeń ograniczona (nie mam tu na myśli bezkresu, nieskończoności Wszechświata), to odczuwa się narracyjny dynamizm. Pisarz nie tylko operuje słowem, a szlifuje zdania tak, jakby były soczewkami optycznymi. Warsztat językowy zasługuje na uznanie. Zdania budujące fabułę tworzą w głowie wyraziste obrazy. Możliwość szybkiej wizualizacji wydarzeń rzutuje na cenne poczucie współuczestnictwa.  

Reasumując, lekturę oceniam pozytywnie, ponieważ jest odpowiedzią na moje poznawcze zapotrzebowanie. Michał Remiszewski przekonał mnie do swego nowatorskiego poruszania wszechstronnych zagadnień zahaczających o różne dziedziny nauki. “Wieloraka Emergencja” pozostawiła ślad w mojej pamięci i zasobach wiedzy. 

Recenzja została również zamieszczona na stronie: 

Wieloraka Emergencja - sztukater.pl

 

“Z Merlinem przez wszechświat. Planety, gwiazdy, galaktyki, czarne dziury – kosmiczna podróż aż po krańce poznania” - Neil deGrasse Tyson

 Ludzie długo więzili Wszechświat w ograniczonych ramach wierzeń, mitologii, literatury pięknej, traktując go jak nieodgadnioną łamigłówkę. Naukowa uwaga, dotąd uwiązana przy mikroskopijnych tańcach cząstek elementarnych, rzadko podnosiła wzrok na ogrom kosmicznego nieba. Proces demistyfikacji postępował stopniowo w korelacji z progresją technologiczną aparatury optycznej. Przejście od spekulacji do empirycznego poznania umożliwiła rozbudowa apertury teleskopów i zwiększanie ich zdolności rozdzielczej. To, co aktualnie wiemy o Wszechświecie, uważam za niepodważalny sukces i darzę respektem każdego badacza, który dołożył cegiełkę do wzniesienia kolosalnego gmachu astronomii i astrofizyki.  

Neil deGrasse Tyson to amerykański astrofizyk, który zajmuje się popularyzacją wiedzy kosmologicznej. Studiował na Uniwersytecie Harvarda, Uniwersytecie Teksasu w Austin oraz Uniwersytecie Columbia. Był asystentem badawczym na Uniwersytecie Princeton. Od 1996 roku jest dyrektorem Planetarium Haydena w Rose Center for Earth and Space w Nowym Jorku. Wielokrotnie występował w programach telewizyjnych, popularyzował astronomię jako prezenter, a ponadto napisał wiele książek poświęconych tej dziedzinie. Jedna z nich to “Z Merlinem przez wszechświat. Planety, gwiazdy, galaktyki, czarne dziury – kosmiczna podróż aż po krańce poznania”. 

Autor w swojej literackiej podróży zabiera nas w kosmiczny rejs, w którym stery oddaje Merlinowi, mądremu, błyskotliwemu przewodnikowi. Bez wątpliwości można stwierdzić, że nie czeka nas zwyczajny, nużący wykład. Za okładką kryje się dynamiczny dialog między osobami z różnych stron Ziemi mającymi w głowie nurtujące pytania, a mędrcem z galaktyki Andromedy, a konkretniej z planety Omniscia, który skomplikowane zagadnienia astrofizyki przekształca w fascynujące ciekawostki, w dodatku serwowane z lekkością i rozbrajającym humorem. Całość dopełnia oprawa wizualna, która sprawia, że lektura staje się czystą przyjemnością. To pozycja, która udowadnia, że Wszechświat, choć nieskończony, może być niezwykle przytulnym miejscem do odkrywania. 

“Z Merlinem przez wszechświat. Planety, gwiazdy, galaktyki, czarne dziury – kosmiczna podróż aż po krańce poznania” pozostawia w czytelniku specyficzny rodzaj głodu, szlachetnego nienasycenia, które pcha ludzkość ku nieznanym galaktykom. Astrofizyk rezygnuje z suchego tonu podręcznikowego na rzecz interaktywnej formy, która systematyzuje kluczowe fakty astronomiczne. Do merytorycznych fundamentów książki należą informacje podzielone na kategorie tematyczne. Merlin, odpowiadając na pytania, przystępnie opisuje specyfikę poszczególnych planet, typów gwiazd, komet, roztacza wizję różnych nierealnych hipotez, opowiada o galaktykach, gwiazdozbiorach, wyjaśnia działanie teleskopów czy praw fizycznych, przekazuje fakty związane z czarnymi dziurami, kwazarami, tachionami, satelitami czy też naturą światła. Każda odpowiedź to mała eksplozja wiadomości, która zostaje w głowie na długo po zamknięciu książki. Ja wielokrotnie zostałam wprawiona w stan zaskoczenia, ale i rozbawiona żartobliwymi ilustracjami i rymowankami ułatwiającymi zapamiętywanie.  

To, co wyróżnia tę pozycję na tle innych dzieł popularnonaukowych, to wyważony balans. Neil deGrasse Tyson operuje treścią o wysokim stopniu zaawansowania, ale tak, że stymuluje neurony do kodowania informacji nasiąkniętych entuzjazmem. Zamiast skomplikowanego żargonu naukowego- dialektu ekspertów, z którym często zderzamy się w literaturze fachowej, otrzymujemy jasny, wręcz świetlisty przekaz doprawiony charakterystycznym, inteligentnym poczuciem humoru. 

Niezależnie od tego, czy jest się wytrawnym fizykiem, czy też amatorem kolekcjonującym ciekawostki, “Z Merlinem przez wszechświat. Planety, gwiazdy, galaktyki, czarne dziury – kosmiczna podróż aż po krańce poznania” ma moc nakładania roli eksploratora wiedzy. Postscriptum warto wziąć sobie do serca.  

Niniejsza recenzja została zamieszczona także na stronie:  

Z Merlinem Przez Wszechświat Planety Gwiazd Galaktyki Czarne Dziury – Kosmiczna Podróż Aż Po Krańce Poznania - sztukater.pl

“Superkonwergencja. Jak rewolucje w genetyce, biotechnologii i AI mogą odmienić nasze życie” - Jamie Metzl

 Dzięki Sztukater.pl pod moją czytelniczą lupę trafiła publikacja, która stanowi kompleksowe spojrzenie na biotechnologię zazębiającą się z medycyną, rolnictwem, przemysłem i AI. Długość jej tytułu rezonuje z rozmiarem, a brzmi on: “Superkonwergencja. Jak rewolucje w genetyce, biotechnologii i AI mogą odmienić nasze życie”. Jej autorem jest Jamie Metzl- futurysta, wykładowca NextMed Health, założyciel globalnego ruchu społecznego OneShared.World. 

Książka stanowi wielostronicowe kompendium, którego fizyczna objętość to wymierny dowód na zaangażowanie autora. Powołując się na swoje osobiste upodobania, rozdział o sztucznej inteligencji w medycynie w największym stopniu rozpalił mą inklinację do wnikliwego roztrząsania nowinek naukowych. Z badawczym nastawieniem prześledziłam realia rodem z filmów science fiction, które toczą się na naszych oczach, na przykład w laboratoriach bioinformatycznych, na oddziałach radiologii i w kodzie programów przewidujących strukturę białek. Pisarz kreśli przed nami naukową panoramę, w której diagnostyka opiera się na analizie milionów danych w kilka sekund, predykcja pozwala ocenić kryzys zdrowotny i wyłapać zagrożenie zawałem, zanim pacjent poczuje pierwszy ucisk w klatce piersiowej, personalizacja leczenia staje się standardem dzięki digitalizacji naszego genomu, a modele językowe wiodą prym w projektowaniu nowych leków.  

Lektura wykonuje ciekawy zwrot w stronę biotechnologii środowiskowej i rolniczej, co rzuca nowe światło na naszą codzienność. Dowiadujemy się m.in. o innowacjach przynoszących pomyślne odpowiedzi na wyzwania klimatyczne i demograficzne (rolnictwo staje się bardziej odporne, wydajne, zrównoważone); bio- i ekomateriałach jako alternatywach dla plastiku- polimerów stabilnych unoszących się na oceanicznych wodach; mikroorganizmach potrafiących odpady rozkładać; "nowozwierzętach” i “niezwierzętach” prowadzących nas szlakiem konspiracji, gatunków modyfikowanych metodą CRISPR/Cas9 i bioetyki; balansie między respektowaniem kunsztu natury a racjonalnym jej udoskonalaniem.  

“Superkonwergencja” to utorowana droga przez moralny labirynt i techniczne wyzwania, przed którymi staje współczesna bioinżynieria. Zawiera skondensowaną bazę wiedzy dla kogoś, kto chce zrozumieć, dokąd zmierza Homo sapiens, a ponadto solidną dawkę merytorycznych ciekawostek, opisów przełomowych eksperymentów czy danych liczbowych. Publikacja pokazuje, że AI to nie tylko wszechwiedzące chatboty, ale autentyczne narzędzie mogące korygować błędy w naszych organizmach. W połączeniu z dynamicznym rozkwitem inżynierii genetycznej sztuczna inteligencja otwiera możliwości podnoszenia dobrostanu ludzkości na szeroką skalę, jeśli odpowiednio zdefiniuje się etykę działań naukowych.  

Książka jest napisana przystępnym językiem i jej odbiór uważam za satysfakcjonujący, choć czuję lekki niedosyt na płaszczyźnie akademickiej eksplanacji procesów w skali mikro. Autor zatrzymywał się w miejscach, w których ja drążyłabym więcej. Brakowało mi wejścia w szczegóły, wyjaśnień molekularnych mechanizmów i dokładniejszych zasad funkcjonowania algorytmów. Doceniam natomiast zebraną skrupulatnie bibliografię, czyli filary nauki, które dają sposobność samodzielnego przefiltrowania informacji.  

Jamie Metzl włożył w tę publikację dużo pracy, przygotowania dydaktycznego i cierpliwości w gromadzeniu materiałów źródłowych, co czyni ją niezwykle wartościową. Ten godny podziwu wysiłek pozwala wyrozumialej podejść do warsztatowych niedoskonałości, np. licznych powtórzeń, które sprawiają, że niektóre fragmenty wydają się być niczym retrotranspozony, czyli kopiujące się i skaczące w różne miejsca DNA geny. Wdarły się także drobne pomyłki merytoryczne. Na stronie 235 na podstawie kontekstu zdania domyślam się, że w towarzystwie liczby 20 powinny widnieć aminokwasy, a nie kwasy tłuszczowe (20 aminokwasów uczestniczy w tworzeniu białek, z czego 9 jest egzogennych). Na stronie 265 z kolei niefortunnie sformułowano zdanie “Miostatyna to gen (...)”, gdyż jest to białko (kodowane w genie MSTN). 

Reasumując, “Superkonwergencja. Jak rewolucje w genetyce, biotechnologii i AI mogą odmienić nasze życie” to przekrojowe opracowanie, które pozwala zrozumieć, co dzieje się w wielu gałęziach nowoczesnej biotechnologii. Jest to książka, z której osobiście wyłuskałam dużo naukowych smaczków, ponieważ naświetla mało znane hasła, otwiera drzwi do świata przyszłości i jest odpowiednim punktem wyjścia do dalszych poszukiwań.  

Niniejsza recenzja została opublikowana również na stronie: 

https://sztukater.pl/ksiazki/super-konwergencja-jak-rewolucje-w-genetyce-biotechnologii-i-ai-mog%C4%85-odmieni%C4%87-nasze-%C5%BCycie-2.html 

 

"Myśl jak Sherlock Holmes. Księga zagadek, które zaskoczą nawet największego detektywa" - Gareth Moore

Ktokolwiek poznał Sherlocka Holmesa i doktora Watsona, chciałby choć raz przenieść się na Baker Street i uczestniczyć w istnie fascynującym śledztwie. Gareth Moore, wykreowawszy książkę pod tytułem "Myśl jak Sherlock Holmes. Księga zagadek, które zaskoczą nawet największego detektywa", nam to umożliwia.

Lektura ta to nie tylko spotkanie z klasyką kryminału, ale przede wszystkim niepowtarzalne ćwiczenie dla umysłu, które zmusza czytelnika do porzucenia roli biernego obserwatora na rzecz statusu partnera samego rozsławionego detektywa.

Książka stanowi absorbującą hybrydę. Obecność oryginalnych opowiadań sir Arthura Conan Doyle’a zapewnia solidny fundament literacki, jednak to wplecione w treść łamigłówki są sednem tej pozycji. Wyzwania intelektualne wymagają uruchomienia neuronów i zafundowania im niebanalnej gimnastyki. Każde zadanie koresponduje z atmosferą dedukcji i kognitywnej przenikliwości.

Ilustracje cementujące treść nie pełnią jedynie funkcji dekoracyjnej. Dzięki nim można dobitniej zaszyć się w wiktoriańskim Londynie, przejść jego uliczkami, stanąć nad Tamizą i w tafli wody spostrzec odbicie swych rozważań. Obrazy te ułatwiają proces wizualizacji problemów i bohaterów.

Warto sięgnąć po "Myśl jak Sherlock Holmes. Księga zagadek, które zaskoczą nawet największego detektywa", ponieważ stymuluje funkcje poznawcze, otula aurą tajemnicy, wciąga w tryb rozwiązywania intrygujących zagadek, pozwala jeszcze lepiej zaznajomić się z Sherlockiem Holmesem. 

"Nauka i religia" - Bertrand Russell

Istnieją pisarze i naukowcy, których obecność w dyskursach jest bezdyskusyjna. Mój osobisty blog nie byłby kompletny bez przywołania Bertranda Russella. To klasyk, którego trudno nie podziwiać za ostrość umysłu i  dbałość w obiektywnym punktowaniu błędów logicznych. Z perspektywy ateistycznej ta książka to fundament nowoczesnego racjonalizmu. Zawiera wiedzę uporządkowaną, podaną przystępnie dzięki umiejętności budowania złożonych, a jednocześnie przejrzystych struktur zdaniowych.

To, co najbardziej uderza w „Nauce i religii”, to bezpośredniość Russella w zestawianiu dogmatów z racjonalnym, empirycznym myśleniem. Autor zastosował solidne argumenty w postaci logiki i dowodów. Intelektualną uczciwością pokazał, że wiara często wypełniała luki tam, gdzie brakowało wiedzy. Aby rozluźnić atmosferę frustracji z powodu zamroczenia umysłów społeczeństw na przestrzeni wielu lat przez władze religii, zostały wprowadzone humorystyczne w swym absurdzie wzmianki historyczne. Najbardziej utkwiły mi w pamięci poniższe fakty.

"Wiara w relikwie często utrzymuje się nawet po wykazaniu, że są one nieautentyczne. Na przykład, przechowywane w Palermo kości św. Rozalii były przez wiele wieków uważane za uzdrawiające; gdy zbadał je pewien świecki anatom, okazało się, że są to kości kozy. Podobno jednak nadal leczyły ludzi z chorób."

"Plagi i zarazy, które systematycznie nękały ludzi Średniowiecza, czasem przypisywano demonom, a czasem gniewowi Boga. Bardzo zalecaną przez kler metodą uniknięcia gniewu Boga było podarowanie ziemi Kościołowi."

"W 1348 roku Czarna Śmierć wywołała w wielu miejscach eskalację zabobonów rozmaitego rodzaju. Jednym z cenionych sposobów na przebłaganie zagniewanego Boga było mordowanie Żydów. Według obliczeń, w Bawarii zabito ich dwanaście tysięcy, w Erfurcie trzy tysiące; w Strasburgu spalono dwa tysiące Żydów, i tak dalej."

Ważnym przystankiem jest argumentacja filozofa dotycząca moralności. Sugerował on, że nie potrzebujemy nadzoru, by być dobrymi ludźmi. Moralność oparta na strachu przed karą lub nadziei na nagrodę jest mniej wartościowa niż ta wynikająca z empatii i rozumu. Russell redefiniował sceptycyzm, podnosząc go do rangi powinności moralnej. Jego misja szerzenia światopoglądu racjonalnego to drogowskaz prowadzący do konkluzji, że w ewolucji nauki tkwi intencja poprawy dobrostanu ogółu. Urokiem nauki jest to, że nieprzerwanie dryfuje, rozciąga horyzont jako doskonalony, naprawiany, reorganizowany statek podczas rejsu. Niesiony jest przez fale ciekawości i dociera do nieznanych wcześniej zakątków. Zabiera nas w podróż bez kresu, podczas której wytyczane są nowe szlaki.

 Bertrand Russell w każdym rozdziale zasiał ziarna dociekań na polu rozważań. Stworzył prawdziwą ucztę z intelektualnej przenikliwości i erudycji. Jego "Nauka i religia" to unikalny zestaw pytań do przeprowadzenia wywiadu z samym sobą i ukształtowania swojego życiowego nastawienia. 

"Biologia uczy myśleć" - Arnold Mostowicz

Arnold Mostowicz, urodzony w Łodzi 6 kwietnia 1914 roku, był postacią o unikalnej dwoistości losu i kariery. Po ukończeniu studiów medycznych we Francji powrócił do Polski, by w czasie II wojny światowej pełnić rolę lekarza w łódzkim getcie (Litzmannstadt Getto). Te przeżycia, w tym pobyt w KL Auschwitz i innych obozach, uczyniły go jednym z najważniejszych kronikarzy, a swoje wspomnienia utrwalił w kluczowym dziele „Żółta Gwiazda i Czerwony Krzyż” (1988). Po wojnie porzucił medycynę na rzecz dziennikarstwa i publicystyki, osiągając stanowisko redaktora naczelnego renomowanego tygodnika satyrycznego „Szpilki” (1955–1969). W późniejszych latach zajął się popularyzacją nauki. Jednym z jego dokonań literackich jest "Biologia uczy myśleć".

Książka przypieczętowana chwytliwym tytułem to nie tylko zbiór suchych informacji, ale przede wszystkim przenikliwy manifest tego, jak nauka może kształtować sposób patrzenia na rzeczywistość. Autor pokazuje, że biologia jest intensywnie rozwijanym i ulepszanym z dnia na dzień narzędziem do rozumienia procesów, zjawisk także w innych dziedzinach, a także do zadawania pytań i dostrzegania powiązań tam, gdzie na na pierwszy rzut oka ich nie ma. 

Biologia uczy, że każde zjawisko ma przyczynę i konsekwencje. To nie tylko wiedza o genach, komórkach, porostach czy ekosystemach, ale ćwiczenie logicznego łączenia faktów.  Pokazuje, że wszystko jest częścią większej całości, co rozwija zdolność dostrzegania zależności w świecie społecznym, technologicznym czy kulturowym. To lekcja elastyczności intelektualnej, umiejętności adaptacji i krytycznego spojrzenia na dogmaty.  

Tytuł traktuję jako przesłanie, z którym trudno się nie zgodzić. Biologia uczy myśleć, gdyż jest zachętą do traktowania nauki nie tylko jako źródła wiedzy, ale jako szkoły życia. Biologia uczy nas na co dzień rozumieć konsekwencje działań w świecie przyrody i społeczeństwa, podchodzić do informacji rzeczowo i  krytycznie, czyli poddawać teorie falsyfikacji i weryfikacji.  

Dzięki publikacji lekarza Arnolda Mostowicza czytelnik nie tylko poszerza horyzonty poznawcze, ale przede wszystkim uczy się patrzeć na świat jak badacz- z ciekawością, dociekliwością i otwartością.